සිංහලකම - අපේකම හා සිංහල සම්මුතිය

සිංහලකම, අපේකම ගැන කතාකරන, විවේචනය කරන බෝහෝ දෙනක්ට මේ "සිංහලකම", "අපේකම" කියන වචන වලට හරි නිර්වචනයක් නැහැ. සමහරු හිතන්නේ ඉතිහාසේ ගැන කතා කරන එක සිංහලකම කියලා. සමහරු හිතන්නේ සිංහල විදියට අඳින පළඳින එක තමයි සිංහලකම කියලා. එහෙම නැත්නම් සිංහලෙන් කතාකරන එක හෝ ලියන එක සිංහලකම කියලා. එහෙමත් නැත්නම් සිංහල ජාතියේ අනන්‍යතා, සංස්කෘතික ලක්ෂණ, ජෛව ලක්ෂණ, තාක්ෂණය හා අයිතීන් ආදිය ගැන කතාකරන එක, පෙනීසිටින එක සිංහලකම කියලා. සිංහලකම ගැන ඇතැම් අය දරණ අන්තගාමී මත කිහිපයකුත් තිබෙනවා.
සමහරු කියනවා සිංහලකම කියන්නේ රජකාලේ සිංහලයෝ හිටියා වගේ ජීවත්වෙන එක, එහෙම නැත්නම් ඒ විදියට සමාජ ව්‍යුහය වෙනස් කරන එක කියලා. තවත් සමහරු කියනවා පිටරටින් එන (විශේෂයෙන් ඇමරිකාව, යුරෝපය ඇතුළු බටහිරින්) සංස්කෘතිය, ඇඳුම් පැළඳුම්, තාක්ෂණය, දැනුම ආදී සියළුම දෙවල් ප්‍රතික්ෂේපකර අපටම ආවේණික අපේම විකල්ප ඒවාට ගොඩනගාගත යුතුයි කියලා.

මේ දෙවර්ගයේම පිරිසට පිටින් සිංහලකම ගැන හාත්පසින් වෙනස් අදහස් දරන පිරිසක්ද සිටිනවා. ඔවුන් කියන්නේ සිංහලකම කියා දෙයක් නැහැ, ඕක මනෝවිකාරයක් විතරයි. අනික එහෙම දෙයක් තිබ්බත් අද කාලෙට ඒක වලංගු නැහැ කියලා. එහෙමත් නැත්නම් සිංහලකම කියන්නේ යල්පැනගිය සංස්කෘතියක්, ඔය සිංහලකමෙන් කිසි දෙයක් කරන්න බෑ, සුද්ද තමයි නවීන ‍ලෝකය ගොඩනැගුවේ. ඒ සුද්දගේ ලෝකෙ තුල මේ ජීවත්වෙන ටික කාලෙ "ෆුල් ආතල්" එකේ ඉඳලා මැරිල යනවා කියලා.

මෙන්න මේ විදියට "සිංහලකම", "අපේකම" ගැන විවිධ මත, දුර්මත දරන පිරිසක් අද අපේ රටේ ඉන්නවා. සිංහලකම ගැන සාමාන්‍ය මිනිසුන් අතර තිබෙන සංකල්ප හා මත මෙන්ම සිංහලකම පිළිබඳව දාර්ශනික මත කිහිපයකුත් පවතිනවා.

යමෙක් සිංහලකම කියන්නේ සංස්කෘතිකයම දෙයක් ලෙසද, යමෙක් සිංහලකම කියන්නේ ජීව විද්‍යාත්මක (ලේ වලින් පැවතෙන) දෙයක් ලෙසද, තවත් සමහරෙක් සිංහලකම යනු සංස්කෘතිකමය හා ජීව විද්‍යාත්මක (ලේ වලින් පැවතෙන) යන දෙයාකාරයන්ම පැවතෙන දෙයක් ලෙසද දකිනවා.

මෙයින් තුන්වනත තර්කය, එනම් "සිංහලකම යනු සංස්කෘතිකමය හා ජීව විද්‍යාත්මක යන දෙයාකාරයෙන්ම පැවතෙන දෙයක්" යන්න සිංහලකම ගැන පුළුල් දෘෂ්ඨියකින් බැලූ විට වඩාත් පිළිගත හැකි තර්කය ලෙස සලකන්න පුළුවන්. නමුත් ඇතැම් අවස්ථාවලදී මේ තර්ක තුනටම පටහැනි සිංහලකම් පවතිනවා.
උදාහරණයක් වශයෙන් සිංහලයින්ගේ අන්තිම රජු ලෙස පිළිගැනෙන්නේ ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජතුමායි. නමුත් ඔහු සංස්කෘතියෙන්වත්, ලේ නෑකමෙන්වත් සිංහලයෙක් නෙමෙයි. සිංහලයින්ගේ වීරයින් ලෙස සැලකෙන කැප්පෙටිපොළ මහඅදිකාරම, පුරන් අප්පු වගේ අයත් එහෙමයි.

එතකොට මොකක්ද මේ සිංහලකම?

සිංහලකම කියන්නේ සම්මුතියක්. ඒකට අපි කියන්නේ සිංහල සම්මුතිය කියලා. උපතින් සිංහල නොවන කෙනෙක්ට උනත් සිංහල සම්මුතිය පිළිගන්නවා නම් සිංහලයෙක් වෙන්න පුළුවන්. මේ වගේ සම්මුතිය මත පදනම් වුනු ජාතිකත්වයන් ලෝකයේ තිබෙන්නේ කිහිපයක් පමණයි.

සිංහල ජාතිය භූගෝලීය වශයෙන් දූපතක ඇතිවී, පැවතෙන ජාතියක් වුනත් බොහොම විවෘත ජාතියක්! වෙනත් සංස්කෘතීන්ගෙන් හොඳ දේ උකහා ගන්නත්, නරක දේ බැහැර කරන්නත් පෙරහණක් ලෙස භාවිතා වන්නේ "සිංහල සම්මුතිය" යි. ඒ වගේම සිංහලකමට පටහැනි සහ විරුද්ධව සිදුවන ක්‍රියාකාරකම් වලක්වන්නත්, බැහැර කරන්නත් මෙය පෙරහණක් ලෙස භාවිතා වනවා.

තවත් එක් වැදගත් කරුණක් තිබෙනවා. සිංහල සම්මුතිය කියන්නේ සදාතනික දෙයක් නෙමෙයි. එය කාලීනව සංස්කරණය වෙන (වෙනස් වන) දෙයක්.

මතු සම්බන්ධයි....